Hleraš um fólksflótta.

Eftir tveggja vikna įnęgjulega ašventudvöl į Ķslandi, lįg leišin aftur til Keflavķkurflugvallar og nś var įkvešiš aš taka rśtuna, enda gat fęrš spillst og engin įstęša til aš drusla įstvinum alla leiš žangaš.    Žurfti nś ašeins aš tala fyrir mįli mķnu, žvķ enginn vildi taka ķ mįl aš senda mig meš rśtu.  Žį greip ég til hagręnna raka, feršin vęri ódżrari meš rśtu.  Mįliš hagfellt og dautt!

reykjavik_151209.jpg Kvef og stķflaš nef

Į leišinni ętlaši ég aš lįta hugann reika, njóta śtsżnisins ķ ašventubirtunni sem lęgsta sól į lofti breišir yfir frosna jörš.  Ég hafši krękt mér ķ leišinda kvefflensu, sem felldi ónęmiskerfiš aš óvörum, žvķ ekki hafši žaš žurft aš glķma viš vķrusa og bakterķur ķ ómunatķš. Sem sagt,  hafši veriš hreystin uppmįluš ķ mjög langan tķma.    Ég haršneitaši aš kenna  morgunsundferšunum mķnum ķ 12 stiga frosti um žessa nefstķflu, enda myndi ég ekki gefa žęr upp fyrr en ķ fulla hnefana og meš órįši.    4088970957_e6204886c3.jpg

Žaš er öskrandi hressileg upplifun aš tipla śt ķ laug,  hįlf emjandi af kulda,  skella sér til sunds undir yfirborš  volgs vatns, sem fališ er ķ dulśšlegri frostmóšu og synda svo eins og lķfiš sé aš leysa.  Kannašist viš margt „heldra fólkiš“, fastagestina frį žvķ ķ sumar.  Žau voru enn aš göfga lķfiš og tilveruna meš samveru og skemmtilegheitum.  Hugsa aš žessi hópur  sé meš lęgsta mešaltal ķ lyfjakostnaši mišaš viš aldur.

 

Töfrandi jólatónleikar

Fór į tónleika meš systrum og pabba ķ Hörpuna į Frostrósir.  Mér varš svo mikiš um žegar fyrstu tónarnir heyršust  aš ég klökknaši.  Töffaraskapur er eitt aš žvķ sem lętur undan sķga meš įrunum.  Įtti žess lķka kost aš sjį Jólagesti Björgvins og alla mķna uppįhaldssöngvara.  Mikiš fannst mér žetta allt stórkostlegt, frįbęrt tónlistarfólk, kórar og hljómsveitir.    Žaš eru haldnir jólatónleikar žar sem ég bż, en ég hef aldrei fariš.  Įhugaleysi kannski, sem breytist svo ķ brennandi įhuga žegar til Ķslands er komiš.  Žannig er žaš meš svo margt žegar mašur ber saman lķfiš og tilveruna žar og hér.  Sumt saknar mašur, annaš alls ekki. 

Ķslensk jóla-jóla dżrtķš

ih_reykjavikurtjorn.jpg

Jólaašventan og stemningin ķ žjóšfélaginu er dįlķtiš öfgakenndari en hér fyrir vestan.  Hugsa aš žaš sé „samžjöppunin“ sem veldur žvķ.  Ķ milljóna žjóšfélögum er aušveldara  aš loka eyrum og dreifa athyglinni.  Į Ķslandi er žaš illmögulegt.    Žegar hlustaš er į śtvarp kemur oršiš „jóla“ fyrir ķ öllum setningum, annaš hvort eitt sér eša sem forskeyti, višskeyti eša samskeyti;  eins og jólaskap, jólastress, jólatraffķk.  Flestir sem ég hitti leyfa ekki ęsingi og stressi beinlķnis aš nį yfirhöndinni, og njóta frekar samveru, baksturs, matageršar og kaffihśsarölts en allt undir višskeytinu „jóla“. 

Mér varš samt oft hugsaš til žeirra  fjölmörgu, sem alls ekki hafa auka pening til aš veita sér t.d. heitt sśkkulaši meš rommi, eša kaupa ķslenskt hangikjöt į tęplega žrjś žśsund krónur kķlóiš.   Mér er žaš gjörsamlega óskiljanlegt hvernig stór hluti landsmanna hefur efni į aš halda jól ķ žessari dżrtķš. 

Skaust inn ķ barnafataverslun, af žvķ mig vantaši litla sęngurgjöf.  Tók upp lķtinn žunnan bómullarkjól į 0- 4ja mįnaša, og rżndi ķ veršmišann.  Fjórtįnžśsundnķuhundrušognķutķu, stóš žar.  Gekk til afgreišslustślkunnar og rétti fram kjólinn og spurši, er žetta rétt verš?  Hśn leit  upp, horfši upplitsdjörf beint framan ķ mig og svaraši:  Jį!    Ég hrökklašist śt.  Furšar sig einhver į žvķ aš fólk flykkist til Boston til aš kaupa jólagjafir og föt?  Žrķr svona kjólar myndu greiša upp feršina fram og til baka.  

Jį veršlagiš į Ķslandi er yfirleitt sįrsaukafullt, žó eru żmsar matvörur į góšu verši, en flest annaš er gjörsamlega śt śr korti ef deilt er ķ meš dollurum.  Vera kann aš žetta sé öšruvķsi m.v. evru, en ég hef heyrt aš veršlagiš ķ Evrópu sé umfram kaupmįtt  flestra Ķslendinga.

Setiš į hleri

Fyrir aftan mig ķ rśtunni sįtu tveir ungir menn og spjöllušu saman ķ lįgum žęgilegum róm.  Ég heyrši allt sem žér sögšu, og žeir vissu žaš lķka, žvķ ég sį mig knśna til aš snśa mér viš žegar žeir fóru aš ręša um hvaš žaš vęri dżrt aš fara ķ Blįa Lóniš og benda žeim vingjarnlega į aš ef žeir geršust vinir Blįa Lónsins žį fengju žeir „tvo fyrir einn“ .    

Ég sat žvķ žarna į žęgilegu hleri og naut žess aš hlusta į žį spjalla um lķfiš og tilveruna.  

Nęstum eins og śtvarpsžįttur.  

Žetta voru ungir sjómenn, annar hafši veriš śt į sjó fjögur s.l. jól og hinn yrši śt į sjó um įramótin. „Žaš er bara fķnt“ sagši hinn žį.  Konurnar voru į fullu aš undirbśa jólin, og žeir  nutu greinilega  fjölskyldulķfsins vel.  „Ég ętla aš lęra norsku“  sagši žį annar.  „Nś“?  „Jį ég fę aš vita ķ nęstu viku hvort ég fę vinnu sem ég sótti um ķ Noregi.  Žaš veršur bara fķnt aš fara žangaš og launin rosalega góš“. „ En konan?“  „Jį, jį ekkert mįl fyrir hana aš fį vinnu ķ heilbrigšisgeiranum!“  Žessi hluti samtalsins endaši sķšan meš žvķ aš vinurinn sagši;  „Tja žaš er sko margt vitlausara en žetta, mér lķst vel į žig“!

Svona sögur, hleraši ég alls stašar sem ég kom og ég er ekki aš żkja. Ungar fjölskyldur meš börn ķ startholum aš flytja brott, eša fluttar nś žegar. Mišaš viš žį framtķšarsżn aš verša skuldažręll žriggja herbergja ķbśšar nęstu 30 įrin, eins og stašan er hjį mörgum er žaš skiljanlegt og skynsamlegt.

Veit žaš į eigin skinni aš flest grandvart fólk, ķhugar, skipuleggur og undirbżr flutning af landi brott, vel og vandlega, į u.ž.b. žremur til fimm įrum.  Žannig įkvįšum viš aš fara 1995 en flugmišinn var keyptur 1998.  Žetta įtti aš vera 3-5 įr (eitt kjörtķmabil)  ķ mesta lagi.  Lįta drauminn rętast, öšlast vķdd og sżn śt fyrir röriš og njóta lķfsins.  Nś eru lišin 13 įr eins og hendi sé veifaš.   Fyrir fimm įrum var endurkoma óhugsandi vegna „brjįlašs“ fasteignaveršs, nś er hśn e.t.v vęnlegri į margan hįtt.   

Yrši žó varla įn  hęgfara „ašlögunar“ eins og litlu börnin sem byrja į leikskóla. 

Fęreyingarnir vörušu okkur sérstaklega viš „spekileka“ og fólksflótta ķ kjölfar hrunsins og žaš geršu Finnarnir lķka.  Heitustu atvinnutilbošin ķ ķslenskum blöšum koma frį Noregi.  Margt fólk, sem nś undirbżr brottför er bśiš aš ķgrunda mįliš vel og vandlega.   Alls stašar žar sem Ķslendingar bśa, eru lķtil Ķslendinga samfélög.  Žessar sameiginlegu rętur žurfa nęringu frį hvert öšru og venjulega er sś andlega nęring nęgjanleg.     Sumir koma ekki aftur, ašrir munu alltaf gera žaš fyrr eša sķšar.  Sś heimkoma er aš mestu óhįš hagfręši, hśn er sprottin af vęntumžykju į landi og žjóš og söknuši eftir samfélagi, sem ergir mann oft, en glešur mann oftar.

Jólaröddin hin eina sanna; var flugfreyja ķ feršinni heim.  Smellti koss į kinn  žegar ég kvaddi žessa geislandi konu  og komst strax ķ hįtķšarskap.

Meš ašventukvešju.

6460-157-10.jpg


Skynsemi hagfelld.

Lögmašur telur aš žessi dómur komi ekki ķ veg fyrir aš ašilar geti setiš ķ stjórn fyrirtękja.

M.ö.o mannorš telst óflekkaš.

Hvaša hagfellda skynsemi er ķ žvķ fyrir jón og gunnu aš fara aš (skatta)lögum?

Oršin;  sišleg og skynsemi viršast śtiloka hvert annaš og standa ķ hrópandi ósamręmi hliš viš hliš, vegna žess aš saman geta žęr aldrei veriš hagfelldar.

Mér fallast hendur!  Frown


mbl.is Hagfelldast fyrir utan sżknu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Allt žitt er mitt, allt mitt er mitt!

“shared heritage of humankind.” fannst mér eiginlega merkilegasta hugtakiš ķ greininni, žar sem kemur fram nż ljóšręn og mannśšleg skošun Kķnverja į naušsynlegum nįttśruaušlindum.  Kķnahaf er aušvitaš undanskiliš, skaut greinarhöfundur aš.

En žessi grein ķ Globe & Mail fjallaši nįkvęmlega ekkert um kķnverska kafbįta.  Minnst var į arfagamla og hįlfónżta kafbįta, sem kanadķski herinn keypti af Bretum og hafa ekki veriš sjósettir enn, svo vitaš sé.  Gat ekki betur heyrt en kanadķski forsętisrįšherrann vęri aš snupra herinn fyrir glórulausar fjįrfestingakröfur, į mešan žessir ónżt(t)u bresku kafbįtar lęgju viš festar.

Noršurskautiš og barįttan um žaš, veršur lķklega heitasta aušlindastrķš framtķšar, žar sem barist veršur um hvern fersentimeter.  


mbl.is Telja herinn horfa til Ķslands
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Gjafakort eiga ekki aš hafa gildistķma, frekar en fimmžśsundkarlinn!

Ķ żmsum löndum meš žróaša višskiptahętti, er beinlķnis bannaš meš lögum aš hafa gildistķma į gjafakortum.  Hér er ég t.d. aš vķsa til Kanada, en žar er gjafakortabķsnessinn blómlegur meš afbrigšum.

Ķ kjörbśšum mį sjį sölustanda meš gjafakortum ķ helstu verslunarkešjum landsins.  Hęgt er aš kaupa "hlešslu" į slķk kort ķ bśšinni um leiš og keypt er ķ matinn.  

Žessi kort hafa engan gildistķma, žvķ litiš er į žetta ķ öllu tilliti eins og peningar.  Žannig getur tżnt gjafakort veriš glataš fé, nema aš kvittun sé haldiš til haga.  

Neytendasamtökin ęttu aš beita sér fyrir lagasetningu meš tilliti til gjafabréfa, žvķ vafalaust munu žessi višskipti aukast eins og annars stašar.

Eina "böggiš" viš žessi kort śt frį sjónarhóli fyrirtękisins, er aš inn į skammtķmaskuldir hlašast fjįrhęšir sem er skuld viš gjafakortaeigendur, žar til žeir innleysa kortiš.  Reynslan er sś aš įkvešin prósenta skilar sér aldrei og žvķ er žessi skammtķmaskuld vaxandi.  Reikningsskilanefndir žyrftu aš setja reglur og heimildir um hęfilega afskrift į žessari skuld svo hśn vaxi ekki fyrirtękinu yfir höfuš, og engin leiš aš endurgreiša skuldaranum, ef hann "dśkkar" ekki upp til aš kaupa vörur eša žjónustu fyrirtękisins.


mbl.is Gildistķmi gjafabréfa of stuttur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hvaša hruni?

Meš žessu įframhaldi, veršur žetta svokallaša bankahrun mįš śr sagnaritum Valhallar.  Hinn "söguskrįsetjarinn" var ašeins mildari og kallaši žetta "bankafalliš".

Nęst veršur žaš bankadżfan, og loks nišurskotiš, sbr.  léttlundina  ķ kringum töffaraoršiš "veršbólguskot".  

Žó žaš kįfi ekki beint upp į mig, žį vona ég aš Hanna Birna taki formanninn.  Žaš er meiri birta yfir hennar oršspori, einhvern veginn.

Velti žvķ samt fyrir mér, af hverju ašrir flokkar sżna ekki fyrrverandi formönnum sķnum jafnmikla viršingu og lotningu eins og gert er ķ kįtu höllinni.


mbl.is Rétt višbrögš viš bankahruni
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Innherji - śtherji !

 

Gętir ekki  įkvešins misskilnings ķ "tślkun" į innherja hjį sjįlfum innherjum Ķslands?

Žetta kom t.d. skżrt fram ķ vištali viš einn af fyrrverandi framkvęmdastjórum Kaupžings žegar hann fullyršir aš " hann hafi engar innherjaupplżsingar haft" žegar hann tók žį heppilegu įkvöršun aš fęra įhęttusöm hlutabréfakaup yfir ķ einkahlutafélag.

Tel jafnvel vera žörf į endurmenntun ķ skilgreiningu į innherja!

Ekki ašeins hafši žessi framkvęmdastjóri innherjaupplżsingar, heldur var hann "fruminnherji" skv. skilgreiningu laganna og hafši žvķ upplżsingar śr innsta kjarna!

Hér er skilgreiningin ķ 17 bls.  Handbók    

Innherjar, ž.e. fruminnherjar, tķmabundnir innherjar og ašrir innherjar.
58. gr. vvl:


“Meš innherja er įtt viš:


1. fruminnherja, ž.e. ašila sem hefur aš jafnaši ašgang aš innherjaupplżsingum vegna ašildar aš stjórn, rekstri eša eftirliti eša vegna annarra starfa į vegum śtgefanda veršbréfa,
2. tķmabundinn innherja, ž.e. ašila sem telst ekki fruminnherji en bżr yfir innherjaupplżsingum vegna eignarašildar, starfs sķns, stöšu eša skyldna, og
3. annan innherja, ž.e. ašila sem hvorki telst fruminnherji né tķmabundinn innherji en hefur fengiš vitneskju um innherjaupplżsingar, enda hafi viškomandi vitaš eša
mįtt vita hvers ešlis upplżsingarnar voru.”


Til fruminnherja teljast t.d. stjórnarmenn og varamenn, lykilstarfsmenn og rįšgjafar,t.a.m. lögmenn og endurskošendur.

Ekki skiptir mįli hvort ašilar eru sjįlfstętt starfandi
eša žiggji laun sķn frį śtgefanda. Til lykilstarfsmanna teljast t.d. forstjórar, framkvęmdastjórar, innri endurskošendur og ašrir helstu stjórnendur.

Taktu žessa skilgreiningu til Jóa śtherja og vittu hvaš hann segir!


Śtrunnin fyrningafrestur!

Er nś hafin hrina frįvķsunarmįla į hendur stjórnendum stóru hrunfyrirtękjanna, vegna žess aš fyrningafrestur er śtrunninn?

Žessi mįl munu žvķ aldrei koma til efnislegrar nišurstöšu.

Er slitastjórn žrotabśs Milestone ekki kunnugt um hve langur žessi frestur er?

Eša er žessi frestur hįšur tślkun (ó)vilhallra einstaklinga hverju sinni?

Hér vęri upplżsandi aš fį nįnari skżringu į žessu frį fréttaritara. 

9.nóvember eftirmįli;

Skv. fréttum ķ dag hefur skiptastjóri įkvešiš aš įfrżja mįlinu til hęstaréttar til aš fordęmi fįist.  Įgreiningurinn snżst um hvort 6 mįnaša fyrningafrestur til maķ 2010, framlengist um ašra 6 mįnuši vegna breyttra laga sem tóku gildi ķ aprķl 2010.  Eftir stendur aš žaš er mikil įhętta sem skiptastjóri tekur f.h. žrotabśsins aš halda sér ekki innan 6 mįnaša frestsins ķ byrjun, nema aš ekki hafi veriš hjį žvķ komist af öšrum orsökum!  

7.desember uppfęrt

Hęstiréttur hefur ógilt śrskurš hérašsdóm um śtrunnin fyrningafrest.  Žar meš er mįl žrotabśs Milestone gegn Karli ķ fullu gildi.


mbl.is Mįli gegn Karli vķsaš frį
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Skipulagt samsęri eša hagkerfis-anorexķa.

Skattsvik er alvarlegur glępur hérna megin hafs.  Skattaprósentan hér ķ Kanada er meira aš segja hęrri en į Ķslandi, allt aš 50% ķ hęstu žrepum.  Vaxtatekjur eru skattašar eins  hver önnur innkoma og 50% eignatekna bera fullan tekjuskatt, aš frįdregnum kostnaši. 

Hef alltaf haft įkvešna samśš meš barįttu Skśla Eggerts, sem er hįréttur mašur į réttum staš hvort sem žaš er viš skattarannsóknir, eša sem rķkisskattstjóri.    

Samśšin er fyrst og fremst sprottin af žvķ "umhverfi" sem Ķsland er og hversu töff og sjįlfsagt žaš žykir almennt aš svķkja undan.

Žegar fólk fremur fjįrmįlaglępi, (t.d. skattsvik) žį er réttlęting rķkur žįttur, sem skilur į milli žess aš heišarlegasta fólk  allt frį bęndum til  išnašarmanna,  einyrkja og sölufólks leggst ķ skattsvik, eša lętur žaš vera og fordęmir žau sem žaš gera.  

Af oršręšunni ķ netheimum aš dęma, jafnast sś réttlęting nįnast viš synda-aflausn til eilķfšarnóns, vegna žeirra svika og pretta sem framin hafa veriš ķ ķslensku efnahagslķfi og eru enn, ef marka mį žęr skulda-aflausnir og endurfęšingu flottustu fyrirtękja Ķslands, meš sömu eigendum.

Jį, ég leyfi mér nefninlega aš tengja žetta tvennt sterkum böndum,  og skil raunar ekkert ķ žvķ aš eitthvaš ķ sambandi viš žessa "svörtu atvinnukönnun" hafi komiš verulega į óvart, nema aš žeir séu alveg ótengdir pöpulnum.

Prófiš žyngist meir og meir į mešan "frśstrasjónin" eykst į tvöföldum hraša.  

Sendi Skśla Eggerti barįttukvešjur aš vanda, žvķ verkefniš er ęriš, aš afla tekna til aš reka batterķiš sem er fariš aš leka sżru.  Fjįrmįlarįšherra mętti lķka alvarlega huga aš fleiri žįttum, en aš troša hękkandi skattprósentu stöšugt onķ hįls į borgurum žessa land.  Slķkt veldur alvarlegri uppsölu, veikindum og jafnvel anorexķu ķ hagkerfi sem hefur alla burši til aš plumma sig.

Skošaši og skżrši žetta tregšulögmįl ķ skattheimtu ķ žessum pistli um "grugguga ešliš" 

 


mbl.is Magn svartrar vinnu kemur į óvart
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hróšugur forseti

hefur algjörlega endurheimt fyrri takta og montast og grobbast nś yfir Ķslendingum bestir, mestir klįrastir, sem aldrei fyrr.

Žaš var ašallega žetta sem feykti mér um koll:

  A creative spirit helped the country recover, as former bankers found new jobs in other industries that are, on the whole, more helpful for the country, he said.

Lausleg snörun:  Śtsjónarsemi hjįlpaši til viš endurreisn landsins, žegar fyrrverandi bankamenn fundu sér nż störf ķ öšrum greinum, og eru meiri ašstoš viš landiš ķ heildina.Blush  Ha sagši hann hvaš?

Žetta er örugglega hrifsaš śr samhengi viš ręšuna ķ heild, sem einkenndist annars af hreykni og hróšugheitum yfir śtstjónarsemi landsins, sem vęri į góšri leiš aš verša Internet hub heimsins, af žvķ aš orkan er svo gręn og vindurinn er svo mikill aš ekki žarf aš loftkęla rżmin sem geyma netžjónana!  

Žaš var alveg rétt eftir haft aš "social media" er aš taka yfir sem stjórntęki og helsti fjölmišill ķ rķkjum og nśna sé "minni" banki  "meiri" banki.

En er ekki einhver vinsamlegur sem vill  segja honum aš  hófsemi og aušmżkt er "inni" ķ oršavali um land ķ sįrum, og ķbśa žess sem margir hverjir eiga enn um sįrt aš binda vegna eignataps og fįtęktar, en ekki žessi rembingur sem įvallt einkenndi śtrįsaręšurnar hans.  Ef hann hefur fylgst sjįlfur meš "social media" ķ eigin landi s.l. 3 įr, žį vęri hann aušvitaš meš žetta į hreinu.

Haft var eftir honum į sķnum tķma aš skżrsla Rannsóknarnefndar Alžingis vęri ķ heildina góš, en kaflinn um hann var bara ekki réttur!   Sama sögšu allir sem fjallaš var um sérstaklega ķ žeirri skżrslu.

http://edition.cnn.com/2011/10/21/tech/innovation/iceland-president-social-media/


mbl.is Samfélagsmišlar mikilvęgari en rķkisstjórnir
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hvaš kostar réttlęti?

Ķ fyrirlestri  um refsilöggfjöf hér ķ Kanada kom upp umręša um  50 įra gamalt moršmįl, sem mér fannst įhugavert fyrir margar sakir, ašallega žó žessar:

1.       1.  Mįliš var ašalkveikjan į žvķ aš daušarefsing var afnumin ķ Kanada įriš 1976 og skyldurefsing   lķfstķšarfangelsi   25 įr fyrir morš af yfirlögšu rįši (1.grįša) sett ķ stašinn.

2.         2.   Réttarmorš višurkennt  og sżknun śtgefin 48 įrum eftir aš dómur var kvešinn upp.  Sakborningur, sem var ašeins  14 įra žegar hann var dęmdur,  hélt stöšugt fram sakleysi sķnu allan tķmann, sem er įkvešin skķrskotun til Geirfinns og Gušmundarmįlsins. 

3.          3.  Skaša- og miskabętur įkvaršašar 6,5 milljón dollara ( 740 milljónir ĶSK)

 

 

Mįlsatvik:

truscott_boy_1116961.jpg

Žann 30.september 1959, eftir ašeins 6 tķma umhugsun, dęmdi kvišdómur ķ Ontario,  Kanada hinn 14 įra gamla Steven Truscott sekan um naušgun og morš į 12 įra skólasystur sinni.   Dómarinn kvaš upp um daušarefsingu meš hengingu, sem skyldi  verša framfylgt  žann 8. Desember 1959.    Ķ fjóra mįnuši lifši  Truscott  ķ skugga daušarefsingar og minntist žess aš hafa hrokkiš viš aš heyra hamarshögg śti fyrir, sannfęršur um aš veriš vęri aš smķša aftökupallinn.  Mįlinu var įfrżjaš og dómurinn mildašur ķ lķfstķšarfangelsi.  Tķu įrum sķšar, eftir óašfinnanlega hegšun ķ fangelsi   var hann lįtinn laus til reynslu, 24 įra gamall.    Steven  skipti um nafn, gifti sig, eignašist žrjś börn og vann ķ myllu og reyndi umfram allt aš lifa lķfinu undir „radar“, en hélt įvallt fram sakleysi sķnu. 

Nż von:

Ķ sjónvarpsžętti  „Fifth Estate“  įriš 2000 sem stżršur var af rannsóknarblašakonunni  Julian Sher; var efasemdum um fullnęgjandi rannsókn mįlsins settar fram, auk nżrra sönnunargagna og vitnisburša sem voru ekki  tekin til greina ķ réttarhöldum.  Ķ kjölfariš skrifaši Julian bók um mįliš sem bar nafniš:   Žar til žś deyrš   e: „Until you are dead“

truscott_national.jpg

Sjónvarpsžįtturinn vakti upp vaxandi óróa og umtal į mešal almennings, en žaš var ekki fyrr en  įriš 2004 sem mįliš var tekiš upp af samtökum sem berjast fyrir endurupptöku į mįlum gagnvart žeim sem dęmdir hafa veriš ranglega.     

e: Association in Defence of the Wrongfully Convicted.

 

 

 

 

Sönnunargögn ógild:

Mįliš var sķšan tekiš upp aš nżju fyrir dómstólum ķ lok įgśst 2007 – 48 įrum eftir aš dęmt var ķ žvķ upphaflega.    Ķ endurupptöku mįlsins, voru öll sönnunargögn dęmd ógild  eša ónęgjanleg og yfirlżsing  gefin  aš „réttarmorš“  e: miscarriage of justice hefši veriš framiš og Steven var sżknašur aš fullu.   

Lķk litlu stślkunnar var meira aš segja grafiš upp til aš freista žess aš finna DNA, įn įrangurs.  Žó var žaš framžróun ķ żmsum vķsindum m.a. žeim sem įętla daušastund śt frį įstandi lķffęra, innihald maga og fleira, sem įtti stóran žįtt ķ aš įšur śrskuršuš daušastund var véfengd,  og žar meš möguleiki Stevens til aš fremja moršiš śtilokuš eša ósönnuš.

Fyrir žį sem įhuga hafa į aš lesa nįnar um žennan ógildingardóm  og grundvöll hans žį er slóšin hér:  http://www.ontariocourts.on.ca/decisions/2007/august/2007ONCA0575.htm      

 

Veršmiši réttlętis:

 

Žar sem ég stunda nś nįm  ķ „forensic  accounting“ og  eitt af verkefnum réttarendurskošunar er aš meta  og reikna śt skašabętur  ķ „ hvaš ef “ ašstęšum, er įhugavert  aš skoša hvaša rök og réttlęting  liggja til grundvallar žegar svona skašabętur eru reiknašar og įkvaršašar.   Skašinn felst ķ töpušum tękifęrum , atvinnutekjum og  beinum kostnaši  t.d. lęknis- og lögfręšikostnaši .    Bętur vegna miska  eru huglęgar og óśtreiknanlegar  og žvķ eru slķkar bętur jafnan įkvaršašar einhliša af dómara.  Ķ mörgum umdęmum er settur hįmarksveršmiši į bętur  vegna rangra sakagifta.  Ķ Wisconsin er upphęšin $ 25.000 fyrir hvert įr ķ fangelsi , ķ Sušur-Carolķnu $ 300.000 į įri og Ohio eru bęturnar $ 100.000 į įri  fyrir žį sem hafa veriš dęmdir saklausir til dauša en $ 50.000 į įri fyrir ašra.

Ķ óhįšri sérfręšingaskżrslu, frį 28. Mars 2008 og lįg til grundvallar įkvöršunar um skaša og miskabętur,  kom vel fram hvķlķkum erfišleikum žaš var bundiš aš  „reikna śt“ skašann:

„ Steven Truscott var hreinsašur af öllum įkęrum nęstum fimmtķu įrum eftir aš hann var dęmdur til dauša ašeins 14 įra gamall.  Hann hefur lifaš lķfinu, framfleytt fjölskyldu og įtt langan og farsęlan starfsferil .  Hann er nś aš komast į eftirlaunaaldur.  Stašreyndin er sś aš engin peningafjįrhęš getur komiš ķ stašinn fyrir töpušu įrin, töpušu tękifęrin eša bętt fyrir skašann af völdum réttarmoršs.  Aš mķnu įliti ętti megin markmiš viš mat į skašabótum aš vera aš tryggja žęgindi og fjįrhagslegt öryggi til ęviloka, auk žess aš hann geti séš  fyrir fjölskyldu sinni eins og honum žykir henta.“

article-page-main-ehow-images-a06-ra-qn-calculate-investment-growth-800x800.jpg

Steven mat sjįlfur   aš skašabętur vegna tapašra atvinnutekna vęri į bilinu $ 1,5 til $3,3 milljónir, og byggši mat sitt  į žvķ aš hann hefši starfaš sem atvinnuflugmašur, ef hann hefši ekki veriš ranglega sakfelldur.

Sérfręšingurinn, sem gat ómögulega stašfest śtreikninga um tapaša innkomu byggša į spįdómum um starfsgrein eša laun, sem Steven hefši hugsanlega fengiš,  vildi frekar nįlgast mįliš śt frį heildar skašabótum, sem tękju bęši til skaša-og miskabóta. 

Heildarfjįrhęš skyldi endurspegla bętur vegna  haršneskju  af völdum  rangrar sakfellingar, en auk žess vera opinber višurkenning į alvarleika skaša og miska sem hann žurfti aš žola. 

money.jpg

Į sama tķma yrši višurkennt aš haršręšiš vęri ķ raun óbętanlegt ķ peningum.   Fariš var yfir allar stašreyndir mįlsins, einkum meš tilliti til žess haršręšis sem fólst ķ žvķ aš vera 14 įra lokašur inn ķ klefa, dęmdur til hengingar , sem  sķšar var breytt ķ lķfstķšardóm, eftir aš aftöku hafši einu sinni veriš frestaš .   Rakin var samanburšur viš önnur skašabótamįl, žrįtt fyrir aš ekkert mįl vęri ķ raun sambęrilegt   og sķšan var talan $ 6,5 milljón sett fram sem skošun sérfręšingsins um heildarbętur,  dómstóllinn félst į žessa skošun og greiddi bętur. Įkęruvaldiš įfrżjaši ekki en bašst afsökunnar.

 

Afstętt mat

Mat į miskabótum er įvallt afstętt og litast kannski fyrst og fremst af umhverfi,  ašstęšum og gildismati  žar sem brotiš er framiš.  Ķ Breišavķkurmįlinu voru bętur til fórnarlamba į bilinu 500žśsund til 2 milljónir, į mešan bętur ķ sambęrilegum  mįlum  ķ Noregi hefšu veriš 15 milljónir.  Hugsanlegt umfang  skaša og miskabóta, mega samt aldrei verša til žess aš endurupptaka mįla er hafnaš, žrįtt fyrir aš flestir sjįi augljósa og knżjandi žörf  fyrir endurupptöku ,    eins og ķ žessu svokallaša Geirfinns og Gušmundarmįli.   

Nišurstaša rannsóknar į rannsókninni ķ žvķ mįli  veršur vonandi lóš į vogarskįl hinnar blindu réttlętisgyšju.

justice-statue-18-inch-yt-7746.jpg


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband